Նազիկ Գասպարյան․ «Գյուղում ապրող երեխաները»․ էսսե

  Գյուղում ապրող երեխաների մաշկը, որքան վառվում ու կոշտանում է արևից, քամուց, հողից, նրանք այնքան քնքշանում, բարակում են ներսից, դառնում են զգայուն, դառնում են անպաշտպան. առանց մաշկի են դառնում: Նրանք՝ ամաչկոտ, արևի պաչիկները այտերին, մազերը` խառը, հորթը քշում են հանդից, որովհետև անձրև է և արագ են քշում, որ չթրջվի հորթը: Աշխարհն այլ ընթացք ունի,երբ ոտնաթաթդ …

Հեղին Խաչատրյան․ «Տիեզերք մարդիկ»․ էսսե

  Այսօր առավոտյան նայում էի մեր խաղողի վազին. փթթել է: Արևի ջերմ շողերը մանկան պես փաթաթվել էին ճյուղերին, իսկ ես նայում էի երկնքի աչքերին ու նախանձում: Դու երևի չես էլ նկատել, որ արդեն գարուն է, մարդիկ ինչ -որ բանի ծնունդը չեն նկատում, փոխարենը մահը աննկատ չի անցնում, այնքան շատ ուշադրություն ու հույզեր են նվիրում այդ …

Նաիրա Աբրահամյան․ «Մանկությանս երեսի յուղը»․ էսսե

  Նոր ծնված երեխայի ավետիսը շեմքից դուրս էր թռչում, թե չէ, Լուսիկ բաջին (էդպես էին բոլորն իրեն դիմում) առաջինն էր իմանում, նոր ծնվածին օրհնանք էր տալիս, հորը՝ աչքալույս, ամեն անգամ նույն, բառի շալն ու շապիկը չփոխած խրատն ու խորհուրդն էլ՝ ծննդկանի սկեսրոջը․ — Տե՛ս, հա՛, քեզ անկշտում չպահես, յուղիդ ամանն էլ՝ փակ։ Ծննդկանը մինչև խավիծ …

Դիանա Խաչատրյան․ «Կաթնագույն արյունը»․ էսսե

  Վեր կենալ, արթնացում, մի քիչ ալարկոտ քայլվածք, տաք, կապտավուն եզրերով բաժակը զգալ ափի մեջ: Շունչդ խառնի՛ր բաժակից հոսող կաթնագույն շնչի հետ, թո՛ղ ներսդ հոսի այն, հետո ներսդ կճանաչի հոտերը, կյանքի հոտերը, եթե իհարկե բացվի, եթե դու բացես: Ճիշտ նույն զգացողությունն է, ինչ ունենում է նորածինը, երբ իր մատղաշ թաթիկներով առաջին անգամ հպվում է արտաքին աշխարհի …

Արթուր Հայրապետյան․ «Բոլորը երազում են ընկնել դրախտ»․ էսսե

    Մարդը էգոիստ արարած է, ասել է թե՝ անգամ սիրելուց ինքն իր համար է անում: Սկզբում չէի հավատում, հետո, երբ ես սիրեցի, հասկացա, որ իմ սերն ավելի ուժեղ է, քան նրա, ում ամենաշատն էի սիրում: Թեև կան բաներ, որ մենք անում ենք անգիտակցաբար: Սիրելու համար թանկ վճարելու, հետո երբ թողնում են մեզ, մենք դառնում …

Անուշ Թասալյան․ «Ստեղծագործողի ափսոսանքը»․ էսսե

                          Երբևէ եղե՞լ է, որ լաց լինելու աստիճան հուզվեք մի բանի համար, որ․․․ Հիմա կզարմանաք. իհա՛րկե, բազմիցս․․․ Բայց հարցս մինչև վերջ ձևակերպեմ, հետո մտածեք՝ այո կամ ոչ։ Ինձ հետ գոնե երբեք չէր պատահել։ Ու եթե ինձ հարցնեին, առանց վարանելու, հարցի կեսն անգամ չլսած՝ …

Արթուր Հայրապետյան․ «Գիշերը հեքիաթ էր պատմում»․ էսսե

                        Ասես ինչ-որ մեկն իմ հիշողությունից գողացավ լուսավոր, մաքուր մանկությունս, որ թանկ էր ու հարազատ, երբ օրեր առաջ բակից տարան իմ հեծանիվը: Շատ էի երազում հեծանիվ ունենալ: Փող չունեինք, ծանր պայմաններում էինք ապրում: Օրեր էին լինում, երբ սոված պառկում էինք քնելու, որ քաղց չզգայինք, …

Մարինա Սոլոյան․ «Երազանքներ կուլ տվող Հյուսիսը»․ էսսե

Դեղին, հին ավտոբուսը դանդաղ հեռանում է ավանից, որտեղ ժամանակը վաղուց կանգ է առել, և մարդկանց համար էապես չեն տարբերվում գիշերն ու ցերեկը, շաբաթվա օրերը, երբ սարերի վրա քնած է գյուղը՝ բնությունը գրկած: Հետմիջօրեին, ուղևորները հազիվ երկու-երեք հոգի են լինում, ավտոբուսը ողողված է արևի լույսով, ապակիներին սահում են ծառերի կանաչ ստվերները: Գնալով, ավանը ավելի է փոքրանում, …

Աշոտ Ալեքսանյան․ «Դասեր՝ քաղված մանկությունից»․ էսսե

                                        Երբ մանկությունը դառնում է պատմություն, նրա վրա տարածվում են պատմագիտության երկու կարևորագույն գիտահանրամատչելի սկզբունքները՝  անհավաստիություն և հորինաստեղծում: Գույների խտացմամբ կարելի է հասնել շլացուցիչ արդյունքի: Երբ երեխա էի, 13 տարեկան, գիշերվա հազարին վերմակի տակ կծկված Արիստոտելի …

Վահագն Ամիրջանյան․ «Ողջություն․ երեքշաբթի»․ էսսե

      Երեքշաբթի է: Ինձ հյուրընկալեց Աստված: Երկար խոսեցինք աշխարհի մասին: Հետո հայտնվեց նա և իր հրեշտակային թևերով կործանեց այդ աշխարհը: Հադեսյան աշխարհը միանգամից թակեց դուռս, ոտքերս ծալվեցին ահեղ ցավից, վայր ընկա հույսերիս հետ միասին: Կորցնելով սեփական դահճի շնորհը՝ մտածեցի երկնքում նոր աստղաբույլ ստեղծելու մասին, հետո հիշեցի, որ այդ գործում ավելի տաղանդավոր էակներ կան: …