Արձակ Կարճ պատմվածք Հայ արդի արձակ Հայ արդի գրողներ

Օֆելի Դալաքյան․ «Իր բաժին հավատը»․ կարճ պատմվածք

Նա գնում էր աշխատանքի, երբ բոլորը քնած էին և վերադառնում էր տուն, երբ բոլորը դեռ քնած էին։ Աշխարհն իր համար երբեք չէր եղել ծիրանագույն բուրաստան․ ինքն էր ու իր չոր գլուխը, իր անգնահատելի աշխատանքը։ «Փոքր էի, հորս տանն էի տանջվում, ամուսնացա՝ դրանց տանը օր ու արև չտվեցին»,- մտքերով տարված ավլում էր փողոցը, երբ ցախավելին մի լար կախվեց։ Տարավ լույսի տակ պահեց, մի քիչ փոշոտ, սպիտակ ականջակալ էր։ Ձեռնոցը հանեց, շոշափեց, հետո զգույշ, կարծես ինչ –որ մեկը պիտի տեսներ, դրեց ուսապարկի մեջ։ Ամբողջ գիշեր փողոցներն էր մաքրում, որ ցերեկը նորից պիտի քաղաքը խեղդվեր աղբի մեջ։ Քաղաքն այսքան չսիրել կլինի՞․․․

Լուսաբացին, արևի հետ, մտավ տուն․ հոգնած էր, մեջքը ջարդվում էր։

—Իյա՜, էս լավա էկար, — սենյակից ձայնեց ամուսինը։

—Ինչի՞, ուզում էիր՝ չգայի՞։

—Ինձ մեկ ա, բայց որ էկել ես, մի հատ կոֆե դիր։

—Ես ի վիճակի չեմ, գնում եմ պառկեմ։

Ինքն էլ զարմացավ իր համարձակության վրա ու գնաց քնելու։ Սենյակից դարձյալ օղու հոտ էր գալիս։

Կեսօրին  վեր թռավ քնից․ երազ էր տեսել՝ վատ երազ։

—Դրանք երազի մեջ էլ հանգիստ չեն տալիս մեզ, — մեջքն ուղղելով ինքն իրեն խոսեց։

Ոչինչ անելու ցանկություն չէր մնացել․ փողոցում ավլել, տանն ավլել, բավակա՛ն է, ոչ մի բան էլ չի անելու։ Կգնա հարևան Ալիսի տուն, սուրճ կխմեն։ Լավ է, ամուսինն էլ, Աստված ամուսին համարի, տանը չէ։

—Ալի՛ս, սիրտս անհանգիստ ա, ոնց որ տեղից թռնի, վատ երազ եմ տեսել,—սուրճի բաժակը սեղանին դնելով,  — ասաց կինը։

—Եթե վատն ա՝ ջրին պատմի, ի՞նձ ինչի ես պատմում,— ասաց Ալիսը։

—Լսի՛, երազիս թուրք եմ տեսել։

—Լավ ա։

—Ի՞նչն ա լավ, շա՞շ ես, ա՛յ կնիկ։

—Թուրք տեսնելը երազում լավ ա, նորություն կլսես։

—Օ՜ֆ, դու էլ հո չասի՞ր, դրանք ոչ երազում են խեր, ոչ էլ՝ կյանքում։— Լավ, շատ նստեցի, վեր կենամ, գնամ եկեղեցի, չնայած էնտեղից էլ եմ հույսս կտրել։

Ամբողջ ճանապարհին փողոցից գտած ականջակալն էր շոշափում, այնպես էլ ծածուկ, կարծես տերը պիտի հայտնվեր ու խլեր ձեռքից։ «Լավ է, սրանով ռադիո կլսեմ», — մտածեց կինը։

Հասավ եկեղեցի, նստեց, մի քիչ կռիվ արեց իր բաժին Աստծո հետ, դուրս եկավ։ Դուրս գալու պահին քահանային տեսավ, ուզեց մոտենալ, բայց հետ կանգնեց։ Իրենց թաղամասից էր քահանան, ճանաչում էր։ Քահանան ինքը մոտեցավ՝ հասկանալով կնոջ ապրումները։

—Սիրտդ ծով արա, զավակս։

—Էլ մի՛ շարունակիր, Տեր հայր, սիրտս արդեն ցամաք աղբյուր է դարձել, Նրան չմիջնորդես ինձ մոտ,—ասաց ու հեռացավ։

Մի քանի օր ականջակալները գրպանում պահելուց հետո, միացրեց բջջայինին․ ռադիոյով մեկ-մեկ լավ բաներ էին ասում։

Առավոտյան շքամուտքում Ալիսին հանդիպեց։

—Ի՞նչ կա էրեխուց, լուր կա՞։

Անընդհատ նույն հարցը, որ պատասխան չուներ։

—Չէ։

—Պահ, էս ականջակալնե՞րը քեզ որտեղից, —ինչ-որ բան ասած լինելու համար հարցրեց Ալիսը։

«Է՜հ, անարդար աշխարհ, հարուստին ասում են շնորհավոր, աղքատին հարցնում են՝ որտեղից, փուչ, փուչ աշխարհ»։

—Առել եմ, Ալիս ջան, չի՞ կարելի։

—Կարելի է, ո՞վ բան ասեց, ա՛յ կնիկ, միանգամից փշոտվում ես։

—Քեզ ինչ կա, դու ի՞նչ ունես մտածելու, խեղճուկրակներին ա տված էս աշխարհը պահելու հոգսը։

Ալիսը չշարունակեց, խոր շունչ քաշեց ու գնաց։

Գիշերներն անտանելի էր նրա համար․ այդ  մեծ ու չլցվող լռության մեջ շատ էր միայնակ։ Որտե՞ղ էր նրա կյանքում սկսվում կինը և որտե՞ղ ավարտվում, ո՞ւր էր այն փափուկ ուսը, որին հեներ գլուխն ու լաց լիներ՝ թուլանալու պահերին, մի տաք խոսք լսեր։ Գիշերային քաղաքն էր իր մտերիմը, իր գաղտնապահը, իր հոգեկիցը․․․ Այդ լռության մեջ երբեմն-երբեմն լսվում էր մեքենաներից հորդող երաժշտություն՝ անհոգ, անդարդ․ այդ խավին երկրի վերքը չէր մրմռացնում․․․ անարդար աշխարհ։

Մի քանի օր անց, մոռանալով իր ու Ալիսի թեթև վեճը, վազեց նրանց տուն, ուժեղ բախեց դուռը։

—Ալի՛ս, շուտ բացի դուռը։

—Ա՛յ կնիկ, մի քիչ կամաց, ջարդեցիր դուռը։

—Ալիս ջան, դու ճիշտ էիր, երազս ճիշտ դուրս եկավ։— Էրեխու համար զանգեցին էսօր։—Ոտաբոբիկ գնալու եմ ուխտի, չէ՛, չէ՛, չոքեչոք եմ գնալու Նրա դուռ, մենակ թե էրեխես կենդանի լինի, ոչինչ, թող մի ոտով, մի ձեռով լինի, բայց տենամ էրեխուս։— Ալիս, կտենամ չէ՞, էրեխուս․․․

Աստիճանները երկու-երկու իջնելով դուրս եկավ շքամուտքից։

Գնում էր անհայտություն, այնտեղից կամ կյանք կվերադառնար կամ՝ դատարկություն, որտեղ էր արդեն քանի ամիս․․․

Ես չգիտեմ՝ ինչպես ավարտել այս պատմությունը, ես էլ այստեղից դառնում եմ անբառ։

 

Ընթերցել նաև