Հարցազրույց Հեքիաթ Մշակույթ

Մարինա Սոլոյան․ «Համոզված եմ, որ բնության խորքերում կախարդական փայտիկներ կան»․ զրույց

 

Հիմա ես ավելի շատ եմ զգում հեքիաթների կարիք, քան առաջ, թեև միշտ ապրում եմ կախարդական աշխարհով տարված: Դրա պատճառով էլ դեռահասությանս տարիներին ստեղծեցի իմ երևակայական հեքիաթասացին, ով ամեն գիշեր իմ դղյակում բռնում էր ձեռքս՝ մահճակալի մոտ նստած, քունս հսկելով նա հեքիաթներ էր պատմում ինձ Հյուսիսի մասին: Մենք միասին գրում ենք հեքիաթներ, շա՜տ ենք սիրում դրանցից մեկը, որը դեռ մեր գլխում է, ոչ ոք դեռևս չգիտի այդ հեքիաթի մասին, պետք է այն գրի առնենք:  Հիմա ես եմ ինքս ինձ համար հեքիաթ պատմում նեղված ու տխուր ժամանակ, գիշերներին ու չեմ էլ զգում, թե ինչպես եմ քնում: Աղջնակները միշտ երազում են արքայադուստր լինելու մասին, ես էլ եմ երազել քարաշեն դղյակի մասին մինչև հիմա, հույսս չեմ կորցնում, որ կունենամ, սակայն ես ինչ-որ քաղաքի կամ երկրի արքայադուստր չեմ, ես խոնավ Հյուսիսի անտառների իշխանուհին եմ: Փոքրիկ գրադարանումս հեքիաթների մի գիրք կա, որը հաճախ եմ ձեռքս առնում, այն նվիրել է ինձ տատիկս՝ շա՜տ տարիներ առաջ: Իմ բարի հեքիաթն է նա, մանկությունս գրեթե ամբողջովին անցել է իր հետ, նա գիշերները ինձ պատմություններ էր պատմում իր իրական կյանքից և այդ ամենը ինձ տխուր հեքիաթ էր թվում, որի հերոսուհին շատ ուժեղ ու բարի կին է, ես Տիեզերքից կախարդական փայտիկ էի ուզում, որպեսզի փերու կերպարանք ստացած փոխեի այն ամենը, ինչն ինձ դուր չէր գալիս, ինչ տատիկիս ցավ է պատճառել: Հիմա ես գիտեմ, որ հեքիաթն հենց կյանքն է, պարզապես ավելի կախարդական, ուրախ ու գեղեցիկ վերջաբանով, հավիտենական սիրով, բարու հաղթանակով: Իմ հեքիաթասացն ինձ ասել է. «Կարևոր չէ հեքիաթի վերջը, կարևորը՝ սկիզբն է ու ընթացքը, որովհետև հեքիաթը չի ավարտվում, այն շարունակվում է մեր գլխում»: Շարունակում եմ հավատալ ու համոզված եմ, որ բնության խորքերում մարդկանց կողմից մոռացված դղյակներ կան, կախարդներ ու կախարդական փայտիկներ, միաեղջյուրներ….. Հեքիաթը իրական կյանքն է:

Սիրում եմ Հանս Քրիստիան Անդերսենին: Ինձ ավելի շատ հուզում է աշխարհի ամենատխուր հեքիաթներից մեկը՝ «Լուցկիներով աղջիկը», որի հերոսուհին ունի խարտյաշ ու գանգուր մազեր, ինչպես ես: Մոլորակի վրա շատ լուցկիներով երեխաներ կան, տխուր ու մրսող, անտեսված, ամենահասարակ բաներից մինչև առողջ ընտանիք ունենալու մասին երազող երեխաներ: Աղջկա համար իր տատիկը և՛ ընտանիք էր, և՛ արև էր, որովհետև նա չուներ այն ընտանիքը, ուր հնարավոր էր երջանիկ լինել, զգալ ներքին ջերմություն, թեկուզ աղքատության մեջ: Տատը թոռնուհուն ասել էր. «Երբ աստղ է ընկնում, որևէ մեկի հոգին գնում է Աստծո մոտ», նույնը ասել է ինձ իմ տատիկը: Ամռանը, երբ մենք իր տան բակում զբոսնում էինք, աստղազարդ երկնքին նայելիս ես ընկնող աստղ էի նկատում, բացականչում էի. «Տեսա՞ր, տատիկ, աստղ ընկավ, ինչ-որ մեկը մեռավ․․․», ու տխրում էի: Խարտյաշ գեղեցկուհու գորշ կյանքի ընթացքում, իր կողքին միշտ եղել է տատիկը, թեկուզ բացակա ու անսահման շատ է սիրել իրեն, ինչպես իմ տատիկն է ինձ սիրում ու պաշտպանում: Լուցկիներով աղջկա աստղն ընկավ ձմռան ցուրտ երկնքից, երևի ինքն էլ մրսեց տիեզերքում: Եվ ուրիշ էլ ու՞մ մոտ աղջիկը պետք է գտներ իր երազած ջերմությունը, եթե ոչ արև տատիկի: Գուցե հիմա միասին երջանիկ են…  Ու աղջիկը էլ չի մրսում, լուցկու կարիք էլ չունի:

 

 

 

© Երևանյան Էսքիզ 2020

 

 

 

Ընթերցել նաև