Հայ արդի գրողներ Հայ արդի պոեզիա Պոեզիա Պոեզիա

Մարգարետ Ասլանյան․ «Ամեն բան կանցնի»․ բանաստեղծական շարք

 

Վաղը ձյուն կգա

Ես թարթում եմ մահը քաղաքների, ուր չվերադարձավ Աստված,
հայելացող թախիծը արտասվող ծառերի,
հեկեկանքի օղակները ջրափոսերի պաղության մեջ,
ահագնացող ցուրտը՝ ապակիներին պատուհանի,
ծխնելույզներից բարձրացող հուսահատության փոշեամպը,
սերը՝ յոթ կողպեքով դուռ։

Սենյակների մթության մեջ կուչ եկած մեղեդիները պատմում են ինձ
կրակված հիշողության ցավը,
վիրակապված լուսաբացների ցրված հայացքը՝
արվարձաններին թափուր,
հեռացող աշնան հետքը գորգին նոյեմբերի,
գնչուների տխուր ասքը՝ ներս լցվող բաց երդիկից։

Ես հիմա ապրում եմ զրոյից․
ջրում եմ ծաղիկս, շտապում աշխատանքի,
կեսգիշերին թեյ խմում պատուհանագոգին՝
փաթաթված իմ սիրելի կանաչ շալով,
երազում եմ մի օր քնել արևածաղիկների դաշտում,
փրկվել նավաբեկությունից
ու տարիներ անց թակել իմ հին տան դուռը,
ու վերադառնալ անփութորեն մորեմերկ,
ու կարողանալ լաց լինել՝ ինձ մի օր կորցրած մորս ուսին,
ու երջանկանալ այն մտքից, որ տատս խոստացածի պես ողջ է․․․

Դու մի օր կհիշես մահը քաղաքների, ուր չվերդարձավ Աստված,
պողպատե թախիծներն անլաց ծառերի,
չվող թռչունների ողբերգությունը,
հայացքիս անճեղքելի ցուրտը՝ մղոններում ցավի, որ պատ էր,
լռությանս իջած ձյունը դեկտեմբերի,
բաց պատուհանից ներս լցվող դեղին ասքը գնչուների,
մատներիս լացը բռնակին դռան,
սիրտս՝ արգելված բանաստեղծություն․
վաղը ձյուն կգա, ձյուն կգա վաղը,
հիշողությունը զառիթափերով կվերադառնա,
հիշողությունը՝ միակ փրկվածը
նավաբեկության ահեղ աղետից․․․

*

Վաղը երկարաթև թախիծների ձմեռ կիջնի
մենավոր քաղաքի կտուրներին,
հիշողության փայտփորիկը կուչ կգա
ծառին թախիծների։
Արցունքների մեղեդին կլցվի ցավի ջրափոսը,
կաստղաթափվի սիրտը երկնքի
և․․․ Ամեն բան կանցնի։
Հնարավոր ու անհնարին ամեն տեղ
դու կկորցնես հիշողության կարմիրը,
ծանր լռությունը` ձայնիս մեջ երկրաշարժված ժայռերի,
աչքերս՝ զարմանալիորեն հաշտված`
կամուրջներից ցած նետվող
թռչունների տխրությանը,
ձեռքերս՝ երակները ցրտի.
այնտեղ, ուր հասկերը կօրորվեն
արցունքներում Սիրիուսի
և հացենիները գլխիկոր
կարձագանքեն հեկեկանքը լուսնի`
ես կլինեմ վերջինը, ով կամեցավ ապրել,
ես կլինեմ միակը, ում չես մոռանա…

*

Անքնություն

Երրորդ գիշերն է
ես արթնանում եմ մատներիս լացից,
հատակին դողում են
երեկվա թախիծների ապակիները,
տանիքները կռանում են
հիշողության վրա դարսված ձյունից,
սաթե կեսգիշեր է,
չկա ոչ մի շշուկ:

Բարձիս տակ երկու արյունած թռչուն,
վերմակս դեռ գրկում է հոտդ,
ճերմակ թղթերին նվագում եմ սև ջազ,
անունդ պատմում պատին փշրվող
հիվանդ օրերին,
ծխնելույզներից հրեշտակները
դանդաղ նետվում են
ամայի փողոց,
ցավի կեսգիշեր է,
վերք է ամեն շշուկ:

Սավանի տակ ձյան
ցորենն օրորում է հեկեկանքը հողի,
ծերացող կարոտը
լուռ արձակում է
ծամերի արծաթն իմ երակներին,
ջրափոսերը դանդաղ տանում են
հայացքիս նավակը,
առերեսման կեսգիշեր է,
սպի է ամեն շշուկ:

Երրորդ գիշերն է
ես արթնանում եմ լացից թռչունների,
անշտապ մոտենում պատուհանիս,
սրբում փեղկերի արցունքը.
մի սևաչ տղուկ՝
մինչ ոսկորները թաց
առաջին ձյունից,
փշաքաղված հողին
նկարում է տուն`
ափի մեջ մանրիկ գունավոր չորս քար,
աչքերում սիրտը` իրեն չընտրած մոր…

*

Երբ ձմեռն ինձ բերի ձեր բակ

Նվիրվում է Սաթենին

Հետո քաղաքի դեղնաթախիծ աղմուկներին
կիջնի կախարդանքի դեկտեմբերը:
Մարդիկ կսայթաքեն հիշողության սահադաշտին,
տանիքներին կդարսվի ափսոսանքի ձյունը:
Մաշված վերարկուիս գրպանում
կտեղավորեմ մի մեծ նարինջ ու կգամ ձեր բակ:
Ձնեմարդները, որոնց չեմ տեսնի
հրապարակում անշուք շենքերի`
թաքուն կպատմեն մանկության մասին,
որ այստեղ չկա:
Պատուհանիդ ասեղնագործ արծաթից
կճանաչեմ նախորդ գիշերվա անքնությունդ,
տխուր կժպտամ ու երեք փաթիլ ափիս մեջ առած
կթակեմ դուռդ` շքամուտքին թողնելով լքված շների թախիծը:

Մի բաժակ թեյով կփրկես անտարկտիդան սրտիս,
կասեմ` հյուսիսում մասուր չեմ տեսել,
կասեմ` երեկ էր… Ցուրտ էր… Սուտ էր —
կժպտաս անձայն ու ներսիդ աստվածը կարտասվի անլաց…
Հետո ծիծաղի զրնգուն գիշեր կիջնի քաղաքին,
մեզ կմոռանան ամեն փողոցում, ամեն պատի տակ ,
ու մենք չենք հիշի, ու մենք չենք գրկի անգամ երազում,
ու մենք կլինենք, ու մենք կմնանք այս ձյան պես սպիտակ…

Ես քեզ կպատմեմ սերերիս մասին` արդեն սևագիր,
դու կնվիրես ինձ կարմիր շրթներկ,
կհաշվենք սառույցներին ոտաբոբիկ պարող մարդկանց,
կերազենք հրաշքների ձմեռ:
Դու կխոսես վերքոտ լեզվով հողի, դու կլինես միշտ բացարձակ,
կթափառենք թանաքագույն մայթերով Երևանի,
կկիսենք սառած նարինջը`
շքամուտքի մոտ աշխարհը կորցրած տխուր շների հետ,
կհիշենք մեր առաջին հանդիպումը, կլռենք բացականերին,
ձնագնդի կդարձնենք կյանքն ու կնետենք ամենամութ փողոցի
յոթերորդ հարկի պատուհանին`
կոտրելով ապակիները մենության,
կեսգիշերին հետ կբերենք մանկությունը`
լուսաբացը անփութորեն կորցրած ձեր բակ…

 

 

 

Երևան

 

 

 

 

Ընթերցել նաև